علت دندان قروچه در خواب

آیا تا به حال صبح از خواب بیدار شده اید و متوجه شده اید که دندان هایتان به شدت روی هم فشرده شده اند؟ اگر پاسخ شما مثبت است، احتمال دارد به دندان قروچه (Bruxism) مبتلا باشید. در این مقاله به صورت جامع بررسی می کنیم که دندان قروچه چیست، چه عواملی باعث بروز آن در خواب می شود و چه راهکارهایی برای کنترل آن وجود دارد.

دندان قروچه چیست؟

دندان قروچه اختلالی است که در آن فرد فشار زیادی به دندان های خود وارد کرده و آن ها را به هم می فشارد یا می ساید. این وضعیت به دو شکل اصلی بروز می کند:

1. دندان قروچه در بیداری: فرد در حالی که کاملاً هوشیار است، به صورت ناخودآگاه دندان های خود را روی هم فشار می دهد.
2. دندان قروچه در خواب: فشردن یا ساییدن دندان ها در هنگام خواب که معمولاً فرد از آن آگاه نیست.

اگرچه این عادت ممکن است گاهی در اثر استرس و اضطراب رخ دهد، اما در بسیاری از موارد دندان قروچه شبانه به عنوان یکی از اختلالات دهان و دندان مرتبط با خواب شناخته می شود. افرادی که هنگام خواب دندان قروچه دارند، بیشتر در معرض سایر اختلالات خواب مانند خروپف قرار می گیرند.

دندان قروچه چیست؟

علت دندان قروچه در خواب چیست؟

عوامل مختلفی می توانند در بروز دندان قروچه شبانه نقش داشته باشند، از جمله:

• استرس و تنش های روانی مانند اضطراب، خشم و ناامیدی
• داشتن شخصیت های بیش فعال، رقابتی یا پرخاشگر
• عوارض جانبی برخی داروها، به ویژه بعضی از داروهای ضدافسردگی
• مصرف سیگار و نوشیدنی های حاوی کافئین
• سابقه خانوادگی دندان قروچه
• ابتلا به برخی بیماری ها مانند بیماری پارکینسون یا رفلاکس معده (GERD)
• سن؛ دندان قروچه در کودکان شایع تر از بزرگسالان است

علائم دندان قروچه

نشانه ها و علائم این اختلال ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• فشار شدید روی دندان ها که حتی می تواند باعث بیدار شدن از خواب شود
• ترک خوردگی یا شکستگی دندان ها
• از بین رفتن مینای دندان و نمایان شدن لایه های زیرین
• افزایش حساسیت و درد دندان
• خستگی یا درد عضلات فک، گردن و صورت
• سردرد خفیف که معمولاً از ناحیه شقیقه شروع می شود
• زخم داخل دهان ناشی از گاز گرفتن گونه
• اختلال در خواب
• درد در ناحیه گوش، سر و مفصل فک

علائم دندان قروچه چیست؟

عوارض دندان قروچه در خواب

در صورت تداوم، دندان قروچه می تواند منجر به مشکلات جدی تری شود، از جمله:

• شکستگی یا از دست دادن دندان ها
• تغییر فرم استخوان های صورت
• سردردهای شدید و درد مزمن فک

روش های غیر دارویی برای کاهش دندان قروچه

برخی راهکارهای ساده می توانند به کاهش دندان قروچه شبانه کمک کنند:

• پرهیز از مصرف نوشیدنی های کافئین دار در ساعات پایانی شب
• خودداری از جویدن آدامس
• قرار دادن کمپرس گرم روی مفصل فک قبل از خواب
• کاهش استرس از طریق تنفس عمیق، یوگا یا مطالعه قبل از خواب
• تنظیم بالش برای حمایت بهتر از سر و گردن
• ماساژ عضلات سر و گردن برای کاهش تنش عضلانی

آیا کودکان هم دچار دندان قروچه می شوند؟

بله. حدود ۱۵ تا ۳۳ درصد کودکان دندان قروچه دارند. این مشکل حتی ممکن است همزمان با رویش دندان های شیری در نوزادان شروع شود. در اغلب موارد، کودکان با رشد و تکامل دندان ها، این عادت را کنار می گذارند.

دندان قروچه در کودکان معمولاً هنگام خواب بیشتر دیده می شود. اگرچه در اغلب موارد عارضه جدی ایجاد نمی کند، اما می تواند باعث درد فک، سردرد یا ساییدگی دندان شود. در صورت مشاهده فرسایش دندان یا شکایت کودک از درد و حساسیت، مراجعه به دندانپزشک توصیه می شود.

چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کنیم؟

اگر هر یک از علائم ذکرشده را تجربه می کنید یا درباره وضعیت دندان و فک خود نگرانی دارید، بهتر است با دندانپزشک مشورت کنید. همچنین در صورت مشاهده دندان قروچه در کودک، حتماً موضوع را با متخصص مطرح نمایید.

درمان دندان قروچه

در بسیاری از موارد، درمان خاصی نیاز نیست؛ زیرا بسیاری از کودکان با افزایش سن این عادت را ترک می کنند و بسیاری از بزرگسالان نیز شدت فشردن دندان ها در حدی نیست که به درمان تخصصی نیاز داشته باشد.

اما در موارد پیشرفته، گزینه های درمانی شامل موارد زیر است:

• استفاده از نایت گارد یا اسپلینت دندانی برای جلوگیری از آسیب به دندان ها
• تکنیک های دندانپزشکی برای اصلاح مشکلات فکی
• تجویز داروهایی مانند شل کننده های عضلانی در صورت نیاز

نایت گارد با ایجاد یک لایه محافظ بین دندان های بالا و پایین، از سایش و آسیب ساختاری جلوگیری می کند.

جمع بندی

دندان قروچه یکی از عادات دهانی مضر است که می تواند به مرور زمان ساختار دندان ها را تغییر داده و مشکلات جدی ایجاد کند. علت دندان قروچه در خواب می تواند استرس، زمینه ژنتیکی یا برخی بیماری ها باشد. تشخیص به موقع و مراجعه به متخصص دندانپزشکی نقش مهمی در پیشگیری از عوارض طولانی مدت این اختلال دارد.

در صورت مشاهده علائم، مشاوره با یک دندانپزشک می تواند بهترین مسیر درمانی را برای شما مشخص کند.