دندان شیری نهفته چیست و چرا ایجاد می شود؟
دندان شیری نهفته به دندانی گفته می شود که با وجود رسیدن به زمان طبیعی رویش، به طور کامل یا جزئی از لثه خارج نشده و در داخل استخوان فک یا زیر بافت لثه باقی مانده است. این مشکل ممکن است در اثر عوامل مختلفی مانند کمبود فضای کافی در فک، وجود مانع در مسیر رویش دندان، رشد غیرطبیعی دندان، ضربه به دندان های شیری یا برخی مشکلات مربوط به رشد فک و دندان ها ایجاد شود. گاهی نیز دندان شیری به دلیل باقی ماندن طولانی مدت دندان شیری قبلی یا تغییر مسیر رویش دندان در جای طبیعی خود ظاهر نمی شود.
در برخی کودکان، نهفتگی دندان شیری بدون علامت است و تنها در معاینه یا عکس برداری دندانپزشکی مشخص می شود. با این حال، در صورتی که دندان نهفته روی جوانه دندان دائمی فشار وارد کند یا مسیر رویش آن را تغییر دهد، ممکن است بر نظم و سلامت دندان های دائمی تاثیر بگذارد. به همین دلیل، تشخیص علت نهفتگی و بررسی وضعیت دندان دائمی زیر آن توسط متخصص دندانپزشکی اطفال اهمیت زیادی دارد.
علائم و نشانه های دندان شیری نهفته
دندان شیری نهفته همیشه با علائم مشخص همراه نیست، اما برخی نشانه ها می توانند والدین را متوجه وجود مشکل در روند طبیعی رویش دندان کودک کنند.
- رویش نکردن دندان شیری در زمان طبیعی
- وجود فاصله خالی در محل مورد انتظار برای رویش دندان
- مشاهده نشدن دندان در حالی که دندان های مجاور روییده اند
- تورم یا برجستگی غیرعادی در لثه
- احساس درد یا حساسیت در برخی موارد
- التهاب یا قرمزی لثه اطراف محل دندان
- تاخیر یا اختلال در رویش دندان های دائمی
- نامرتب شدن یا جابه جایی دندان های مجاور
- مشاهده دندان در موقعیت غیرطبیعی در عکس برداری
در صورت مشاهده این علائم، بهتر است کودک توسط دندانپزشک معاینه شود تا با بررسی وضعیت دندان و در صورت نیاز عکس برداری، علت نهفتگی و روش درمان مناسب مشخص شود.
علت های نهفته ماندن دندان شیری
نهفته ماندن دندان شیری می تواند به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد و معمولا زمانی رخ می دهد که دندان نتواند مسیر طبیعی رویش خود را طی کند. مهم ترین علت ها عبارتند از:
- کمبود فضای کافی در فک: کوچک بودن فک یا شلوغی دندان ها می تواند مانع رویش طبیعی دندان شود.
- وجود مانع در مسیر رویش: دندان اضافی، کیست یا برخی بافت های غیرطبیعی ممکن است جلوی رویش دندان را بگیرند.
- قرارگیری نامناسب جوانه دندان: گاهی دندان از ابتدا در موقعیتی قرار دارد که مسیر طبیعی رویش آن را دشوار می کند.
- ضربه به دندان های شیری: آسیب های دوران کودکی ممکن است روی رشد و مسیر رویش دندان تاثیر بگذارد.
- باقی ماندن طولانی مدت دندان شیری قبلی: گاهی عدم افتادن دندان قبلی باعث می شود دندان جدید نتواند در محل مناسب خود ظاهر شود.
- اختلالات رشد فک و دندان: برخی مشکلات رشدی یا ژنتیکی نیز می توانند احتمال نهفتگی دندان را افزایش دهند.
شناخت علت اصلی نهفتگی اهمیت زیادی دارد، زیرا روش درمان دندان شیری نهفته بر اساس علت ایجاد آن و وضعیت دندان های دائمی تعیین می شود.
مطالب مشابه: آیا درمان پوسیدگی در دندان شیری ضرورتی دارد؟
درمان دندان شیری نهفته با خارج کردن دندان
در برخی موارد، خارج کردن دندان شیری نهفته مناسب ترین روش درمان است؛ به ویژه زمانی که دندان باعث درد، عفونت، آسیب به دندان های مجاور یا اختلال در رویش دندان دائمی شده باشد. دندانپزشک پس از معاینه و بررسی عکس رادیوگرافی، موقعیت دندان و میزان تاثیر آن بر دندان دائمی را ارزیابی می کند و در صورت نیاز، دندان نهفته را با روش مناسب خارج می کند.
پس از خارج کردن دندان شیری، حفظ فضای ایجاد شده اهمیت زیادی دارد؛ زیرا از دست رفتن زودهنگام دندان می تواند باعث جابه جایی دندان های مجاور و کاهش فضای مورد نیاز برای رویش دندان دائمی شود. به همین دلیل، در بعضی کودکان ممکن است فضانگهدار تجویز شود. نوع درمان و نیاز به فضانگهدار به سن کودک، محل دندان و زمان مورد انتظار رویش دندان دائمی بستگی دارد.
