در این مقاله قصد داریم، توضیحاتی را درباره دندان عقل نهفته و عواض ناشی از آن ذکر کنیم به همین منظور ابتدا توضیحاتی را در خصوص معرفی دندان های عقل می نویسیم سپس دلایل نهفتگی آن را برشمرده و در آخر عوارض ناشی از آن و بیماری های که دندان عقل نهفته سبب آن می شود را ذکر می کنیم.

مشاوره رایگان تلفنی، کلینیک شبانه روزی: 02188203045

تعریف دندان عقل

آنچه که ما دندان عقل می نامیم در واقع دندانهای مولرسوم است. معمولا در دهان هر فرد چهار دندان عقل وجود دارد اما در بعضی از افراد بطور طبیعی تعداد کمتری موجود است، یکی در بالا و یکی در پایین در هر سمت دهان قرار دارد. این دندانها مانند بقیه دندانهای دیگر در داخل استخوان رشد می یابند، اما آخرین دندانی هستند که رشد می کنند. دندانهای عقل تقریبا در سن ۹ سالگی شروع به شکل گرفتن می کنند. این دندانها در یک حفره کوچک شکل می گیرند و در داخل فک بالا و فک پایین رشد می یابند. ابتدا تاج های این دندانها رشد می یابند و بعد در حدود سن 14 سالگی کامل می شوند. در انتهای دوره نوجوانی یعنی حدود ۱۸ الی ۱۹ سالگی، وقتی که ریشه ها تقریبا شکل گرفتند، دندان عقل شروع به درآمدن از بین استخوانها می کند و به سمت داخل دهان حرکت می کند، گاهی اوقات دندان عقل قادر به بیرون آمدن نیست.

اکنون بد نیست که علت عدم رویش دندان عقل را بررسی کنیم برای این منظور ابتدا باید بدانیم که چطور داندن عقل بیرون می آید؟

رویش دندان های عقل

در حین اینکه ریشه های دندان عقل رشد می یابند، دندان در استخوان شروع به حرکت آهسته به سمت بالا می کند و فقط قسمت تاج دندان به داخل دهان راه می یابد. قسمت ریشه به سختی در داخل استخوان ثابت و محکم شده است.

تا سن ۱۹ سالگی فک تقریبا به اندازه کافی رشد می کند. بعضی از فکها به اندازه کافی بزرگ هستند تا اجازه بدهند که دندان عقل در آن فضا رشد کند. به محض اینکه تاجهای دندان عقل کاملا بیرون بیایند، دندان عقل می­تواند در عمل جویدن شرکت کند، بنابراین اعتقاد بر اینکه همه دندانهای عقل بایستی کشیده شوند یک باور غلط است

>

مشاوره رایگان تلفنی، کلینیک شبانه روزی: 02188203045

نهفتگی دندان عقل

تا اینجا به طور اختصار یادآور شویم که اگر فضا به اندازه کافی برای درآمدن دندان عقل وجود داشته باشد این دندان به طور طبیعی رشد می یابد و در حفره دهان قرار می گیرد، اما وقتی فضا به اندازه کافی برای بیرون آمدن دندان عقل وجود نداشته باشد چه خواهد شد؟

پاسخ این است که دندان در داخل استخوان به دام می افتد که به آن دندان نهفته (impacted) نیز می گویند.

دندان نهفته می تواند موقعیت های متفاوتی داشته باشد که در این مورد می توانید مقالات زیر را مطالعه نمایید:

عوامل موثر بر رویش دندان ها و دلایل نهفتگی آنها

مطالعه مقاله
درمان ناهنجاری های دندان کودکان با ارتودنسی

اما ریشه های دندان عقل نهفته معمولا به هم پیچیده و انحناء دار هستند که در این حالت خارج کردن دندان طولانی تر و دشوار تر خواهد بود.

باید توجه داشت که انحناء دار شدن ریشه ها یک اصل یا قانون است و نه یک استثناء گاهی مواقع بعضی از دندانهای عقل بصورت نیمه نهفته قرار می گیرد که باید توجه داشت عملا دندانی را که تمام تاج آن عاری از لثه و استخوان باشد دندان غیر نهفته می گویند و در غیر این صورت جزء دندان های نهفته و نیمه نهفته تقسیم بندی می شود.

حال این سوال مطرح می شود که چگونه دندانپزشک می تواند متوجه دندان عقل نهفته در بیمار شود؟

در طی معاینه از ناحیه دهان و دندان و تهیه تصویر رادیوگرافی، دندانپزشک متوجه نهفته بودن دندان عقل می شود نمی توان به راحتی این جمله «Let sleeping dogs lic » را در مورد دندان عقل نهفته بکار برد. چون دندان عقل نهفته می تواند باعث بروز یکسری مشکلات بشود .

مشاوره رایگان تلفنی، کلینیک شبانه روزی: 02188203045

مواردی که خارج کردن دندان عقل نهفته توصیه می شود :

1- عفونت لثه (یا Pericoronitis): این حالت در اطراف دندانهای عقل نهفته بسیار معمول است چون تمیز کردن آخرین دندان مشکل است بنابراین به راحتی ذرات غذایی و باکتریها در پشت دندان مولر دوم تجمع می یابند و باعث شروع عفونت در اطراف تاج دندان عقل نهفته می شوند. در این حالت لثه کاملا متورم می شود و همراه با درد زیادی خواهد بود. که اغلب مردم فکر می کنند این درد مربوط به بیرون آمدن دندان است.

در خصوص بیماری های لثه می توانید مقاله زیر را بخوانید:

با بیماریهای لثه و جراحی لثه بیشتر آشنا شویم

۲- عفونت استخوان (Bone infection): اگر عفونت لثه درمان نشود می تواند به دندان عقل نهفته که در استخوان قرار دارد سرایت کند و باعث تخریب دندان و استخوان فکی که در اطراف آن قرار دارد بشود. عفونت استخوانی که عمیق باشد می تواند تا سالها پیشرفت کند بدون اینکه بیمار آنرا احساس کند. حتی می تواند این عفونت به دندان مجاور دندان عقل هم سرایت یابد و باعث شود که بیمار مجبور شود علاوه بر دندان عقل دندان مجاور را هم از دست بدهد.

3- عفونتی که از طریق استخوان وارد نواحی گونه یا گردن می شود

تورم صورت، تب بالا، مشکل باز کردن دهان و یا به سختی بلعیدن غذا ممکن است دلالت عفونت ناشی از دندان عقل باشد.

۴- آسیب به دندانهای دیگر (Damage to other teeth) : یک دندان مولر سوم نهفته می تواند یک فشار ثابت و دایم را روی پشت دندان مولر دوم ایجاد کند. این فشار به مدت طولانی باعث تخریب دندان مولر دوم می شود بدون اینکه بیمار ممکن است هیچ چیزی را احساس کند.

۵- کیست (cyst): در اطراف دندان عقل در داخل استخوان یک کیسه (sac) وجود دارد که به طور نرمال پس از رویش دندان عقل این کیسه ناپدید می شود. اما اگر دندان نهفته بماند. این کیسه باقی خواهد ماند و بوسیله مایعی که از نسوج اطراف به داخل آن وارد می شود پر می شود. این کیسه تبدیل به یک Cyst می شود که در واقع یک کیسه پر از مایع و غیر معمول است این cyst می تواند در طول رشد خود استخوان را تخریب کند.

مطالعه مقاله
دندان پزشکی در بیمان قلبی

6- درد (pain): یک دندان نهفته می تواند باعث درد عصبی بشود. بدلایل نامشخص، درد اناملایم تا شدید می تواند به سایر نقاط سر و گردن گسترش یابد. از جمله می تواند باعث سر درد، احساس درد در ناحیه گوش، درد در نواحی گردن و گلو و درد در نواحی دندانهای فک پایین و همچنین درد صورت و نواحی دندانهای فک بالا بشود.

در خصوص درد های دندانی روش های درمان آن می توانید مقالات زیر را بخوانید:

چرا دندان ها درد می گیرند و این درد در شب هنگام افزایش می یابد

درد دندان چیست و چگونه در منزل از درد آن خلاص شویم؟

۷- درمان قبل از پروتز: قبل از اینکه مریض به سن پیری برسد و یا پروتزی در دندان بگذارد دندان نهفته را باید خارج کرد، زیرا این دندان نهفته ممکن است بدلیل تحلیل استخوان به ridge نزدیک شده و باعث شود که بافت نرم بین این دندان و دندان مصنوعی دچار تروما شود و مرتب التهاب و عفونت در بافت نرم رخ بدهد و علاوه بر آن در سنین پیری ترمیم بافتها بخوبی صورت نمی گیرد و در صورتیکه تحلیل استخوان فک شدید باشد ممکن است هنگام خارج نمودن دندان عقل نهفته، فک بیمار دچار شکستگی شود. باید توجه داشت که در سنین پایین نیز اگر دندانهای نهفته ای که در زوایه فک قرار داشته باشند باعث کاهش ضخامت استخوان در این نواحی می شود و در نتیجه فک مستعد به شکستگی در اثر تروما خواهد بود البته لازم به ذکر است که بیشتر متخصصین پروتز ترجیح می دهند که دندانهای نهفته عقل بالا را در اواخر سنین جوانی در بیمارانی که نیاز به استفاده از پروتز را دارند به حال خود بگذارید تا خارج شوند. زیرا ممکن است عمل جراحی برای خارج کردن آن موجب از دست رفتن توبرایستی ماگزیلا بشود.

۰۸ حرکت دندانها (Tooth moveinent): در بعضی از موارد و فشار از ناحیه دندان مولر ثهفته باعث می شود که دندانهای دیگر به سمت خارج از خط. Occulusion فشار داده شوند. این مورد می تواند باعث ایجاد مشکلاتی در جویدن بیمار بشود .

ممنون که تا اینجا با ما همراه بودید. ضمنا اگر سوالی در ارتباط با موضوعات مطرح شده و یا هر موضوعی در این زمینه دارید، بدون خجالت از ما بپرسید. کارشناسان ما همیشه و 24 ساعت شبانه روز در دسترس و خدمت شما هستند. کلینیک دندانپزشکی شبانه روزی رایا

02188203045</a

مشاوره رایگان تلفنی، کلینیک شبانه روزی: 02188203045